Labaw nga Manguna han Tsina

Tikang ha Wikipedia
Laktaw ngadto ha: paglayag, bilnga

An Labaw nga Manguna (Yinano nga Tsinino: 党和国家最高领导人Minat-an nga Tsinino: 黨和國家最高領導人pinyin: dǎng hé guójiā zuìgāo lǐngdǎorén) nga ha literal nga kahubad "an gihataasi nga manguna han partido ngan han nasod", ha moderno nga Tsino nga siyensya politika, amo an diri-pormal o diri-opisyal nga pagtawag han manguna nga politikanhon han Kanan Katawhan Republika han Tsina nga nakapot hin waray-pagpugong o absoluto nga impluwensya han kultura, media, o nakontrola han tulo nga sanga han sistema politikanhon nga Tsino (Partido Komunista han Tsina, Namumutnga nga Kagamhanan han Katawhan ngan Ehersito hin Kagawasan han Katawhan) nga nakapot hin tigsad nga gahom. An yanâ nga Labaw nga Manguna han Tsina hi Xi Jinping.

Ha yana[igliwat | edit source]

Ha yanâ, an labaw nga manguna agsob nga nagkapot han mga nasunod nga mga puwesto:

Kutub han butnga han dekada han 1990, an labaw nga manguna amo an nakapot hin poder nga bisan waray niya opisyal o pormal nga nangunguna nga puwesto ha gobyerno. An pinakakilalado nga pananglitan amo an Tsino nga manguna nga hi Deng Xiaoping nga nagkapot hin supremo nga gahom han Kanan Katawhan Republika han Tsina han mga tikang han 1978 tubtob 1989 nga waray magkapot hin opisyal han mga labaw nga puwesto ha politika. Kundi, ha paggawas han henerasyon han Harayo nga Martsa ngan ha pag-institusyonalisar hin poder ha sakob han Kanan Katawhan nga Republika han Tsina, an gahom nga politikanhon nagdungan hin pagkaangay ha pagkapot hin mga puwesto nga politikanhon. Ha partikular, tikang han pagbalhin hin poder ngadto kan Hu Jintao, an kasanhi nga henerasyon hin mga Tsino nga manguna nga upod hira Jiang Zemin, Li Peng ngan hi Zhu Rongji waray magkaada hin aktibo nga papel ha paghimo-hin-desisyon ha politika.

Kaagi[igliwat | edit source]

An pulong nga Labaw nga Manguna agsob nga gin-gamit ha kan Mao Zedong, nga ha pipira nga panahon nangulo hin waray-pagpugóng o absoluto nga gahom, ngan kan Deng Xiaoping, nga amo an pinaka-impluwensyal nga tawo ha KKRT bisan man kon waray hiya magkapot han pinakagamhanan ngan mga puwesto nga opisyal ha politika. Katapos han kamatay ni Deng Xiaoping, panalagsa na la gamiton an pulong nga "Labaw nga Manguna" kay an gahom ginsasaro-an hin mga api han Politburo nga Komite nga Permanente han Partido Komunista han Tsina nga diin an Mangulo amo an syahan ha mga paragtas nga tawo ngan mga dirudilain nga mga grupo nag-aaragaw para hini impluwensya. An mga desisyon hin polisiya ginhuhurobhurob nga ginhihimo pinaagi hin pagbotar han kadam'an han mga api han Permanente nga Komite katapos hin mga hiruhimangraw ha ira-ra.[1]. Pananglitan, bisan man kon hi Jiang Zemin binmiya han Permanente nga Komite han 2002 ngan nagbiya han tanan nga iya puwesto han 2004, an mga api han Shanghai nga clique (nga diin api hi Jiang) mayda pa gihapon in kadam'an ha Permanente nga Komite.

An pagbalhin hin manguna nag-iihá hin pipira ka bulan. Pananglitan ha kaso ni Hu Jintao:

An puwesto han Mangulo han Namumutnga nga Komisyon nga Militar amo ha agsob an kataposan nga puwesto nga ginbabalhin han kasanhi nga labaw nga manguna, agod magkaada hin politikanhon nga impluwensya ngan pagkaada hin politikanhon nga pagpadayon.

Talaan hin mga Labaw nga Manguna[igliwat | edit source]

Kutob ha yana, an "labaw nga manguna" amo an tawag hin lima nga tawo nga Tsino nga tawo hin estado (an mga pitsa bana-bana ngan gindidibatihan):

      Syahan nga pagdumara       Ika-duha nga pagdumara       Ika-tulo nga pagdumara       Hu–Wen nga Pagdumara       Xi–Li nga Pagdumara


Hulagway Ngaran Mga ginkaptan nga puwesto Panahon Supremo nga pagdumara Ideolohiya
Mao Zedong portrait.jpg Mao Zedong
毛泽东
(1893–1976)
Beijing At-large (49-76)[kinahanglan hin pagklaro]

Mao Zedong signature.svg
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Politburo han PKT 20 Marso 1943 – 28 Septyembre 1956 1 Oktubre 1949

9 Septyembre 1976
(&0000000000000026.00000026 ka mga tuig, &0000000000000344.000000344 ka mga adlaw)
Maoismo
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Secretariat han PKT
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komite han PKT 19 Hunyo 1945 – 9 Septyembre 1976
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Kagamhanan han Katawhan han KKRT 1 Oktubre 1949 – 27 Septyembre 1954
Mangulo (Chairman) han Nasodnon nga Komite han CPPCC 9 Oktubre 1949 – 25 Disyembre 1954
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han PKT 8 Septyembre 1954 – 9 Septyembre 1976
Mangulo (Chairman) han KKRT 27 Septyembre 1954 – 27 Abril 1959
Hua Guofeng-1.jpg Hua Guofeng
华国锋
(1921–2008)
Hunan At-large (64–78)
Beijing At-large (78–83)[kinahanglan hin pagklaro]

Hua Guofeng Signature.svg
Premier han Konseho nga Estadohanon han KKRT 4 Pebrero 1976 – Septyembre 1980 9 Septyembre 1976

22 Disyembre 1978
(&0000000000000002.0000002 ka mga tuig, &0000000000000104.000000104 ka mga adlaw)
Duhá nga Mga Bisan-Anó
Syahan nga Sugbong-Mangulo (Vice Chairman) han Namumutnga nga Komite han PKT 7 Abril 1976 – 7 Oktubre 1976
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komite han PKT 9 Septyembre 1976 – 22 Disyembre 1978
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han PKT 6 Oktubre 1976 – 28 Hunyo 1981
Deng Xiaoping.jpg Deng Xiaoping
邓小平
(1904–1997)
Beijing At-large (59–64,78–83)

PLA At-large (83–97)[kinahanglan hin pagklaro]
Deng Xiaoping Sign.png
Syahan nga Sugbong-Premier han Konseho nga Estadohanon han KKRT 17 Enero 1975 – 18 Hunyo 1983 22 Disyembre 1978

12 Oktubre 1992
(&0000000000000013.00000013 ka mga tuig, &0000000000000295.000000295 ka mga adlaw)
Deng Xiaoping nga Teorya
Mangulo (Chairman) han Nasodnon nga Komite han CPPCC 8 Marso 1978 – 17 Hunyo 1983
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han PKT 28 Hunyo 1981 – 9 Nobyembre 1989
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon hin Pagsagdon han PKT 13 Septyembre 1982 – 2 Nobyembre 1987
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han KKRT 6 Hunyo 1983 – 19 Marso 1990
Jiang Zemin 1997 cropped.jpg Jiang Zemin
江泽民
(1926–)
Shanghai At-large (88–08)[kinahanglan hin pagklaro]

Jiang Zemin Sign.png
Maghirilom nga Kasahiran han Namumutnga nga Komite han PKT 24 Hunyo 1989 – 25 Nobyembre 2002 12 Oktubre 1992

19 Septyembre 2004
(&0000000000000011.00000011 ka mga tuig, &0000000000000343.000000343 ka mga adlaw)
Tuló nga Representa
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han PKT 9 Nobyembre 1989 – 19 Septyembre 2004
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han KKRT 19 Marso 1990 – 13 Marso 2005
Mangulo han KKRT 27 Marso 1993 – 15 Marso 2003
Hu Jintao Cannes2011.jpg Hu Jintao
胡锦涛
(1942–)
Guizhou At-large (88–93,98–03)
Tibet At-large (93–98,03–08)
Zhejiang At-large (08–present)[kinahanglan hin pagklaro]

Hu Jintao Sign.svg
Maghirilom nga Kasahiran han Namumutnga nga Komite han PKT 15 Nobyembre 2002 – 15 Nobyembre 2012 19 Septyembre 2004

15 Nobyembre 2012
(&0000000000000008.0000008 ka mga tuig, &0000000000000057.00000057 ka mga adlaw)
Konsepto hin Siyentipiko nga Pagpadukwag
Mangulo han KKRT 15 Marso 2003 – 14 Marso 2013
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han PKT 19 Septyembre 2004 – 15 Nobyembre 2012
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han KKRT 13 Marso 2005 – 14 Marso 2013
Xi Jinping Sept. 19, 2012.jpg Xi Jinping
习近平
(1953–)
Fujian At-large (98–03)
Zhejiang At-large (03–08)
Shanghai At-large (08–present)[kinahanglan hin pagklaro]

Xi Jinping sign.svg
Maghirilom nga Kasahiran han Namumutnga nga Komite han PKT 15 Nobyembre 2012 – Yanâ nga nalíngkod 15 Nobyembre 2012

Yanâ nga nalíngkod
(&0000000000000002.0000002 ka mga tuig, &0000000000000007.0000007 ka mga adlaw)
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han PKT
Mangulo han KKRT 14 Marso 2013 – Yanâ nga nalíngkod
Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar han KKRT

Kitaa gihapon[igliwat | edit source]


Mga kasarigan[igliwat | edit source]