Pan-uuripon

Tikang ha Wikipedia
(Ginredirect tikang ha Pagkauripon)
Laktaw ngadto ha: paglayag, bilnga

Iton pan-uuripon in usa ka legal o sistema pan-ekonomiya ha ilarom kun diin into tawo in gintatrato komo butang.[1] Bisan pa man iton mga balaod ngan mga sistema in nagkakadurudilaindain, komo butang, iton mga uripon in puyde mapalit ngan mabaligya. Iton mga uripon in puydi kapton tikang ha takna han ira pagkadakop, pagpalit o pagkatawo, ngan gintatanggalan hin katungod magbaya, magdiri hit pagtrabaho o mag-aro hin suhol. Ha kasaysayan, iton pan-uuripon in ginkikilala han mga institusyon han kadam-an nga sosyudad; ngan ha mas bag-o nga panahon, iton pan-uuripon in gindidire na han balaod ha ngatanan nga mga nasod, pero napadayon la gihapon ini ha buhat tungod han pagkautang, serfdom, suruguon ha panimalay nga ginpipriso, pipira nga mga pag-ampon kun diin an mga kabataan in napipiritan magtrabaho komo mga uripon, mga bata nga sundalo, ngan pinirit nga pag-asawa.[2] An pan-uuripon in opisyal nga diri legal ha ngatanan nga mga nasod, pero may-ada la gihapon ginbabanabanahan nga 20 milyos hangtod 36 milyones nga mga uripon ha bug-os nga kalibutan.[3][4][5] An Mauritania an pinakakataposan nga hurisdiksyon nga opisyal nga gindidiri han balaod an pan-uuripon (ha 1981/2007), pero mga 10% o 20% han iya popyulasyon in ginbabanabanahan nga nabubuhi hin pagkauripon.[6][7]

May-da na pan-uuripon san-o pa an sinurat nga kasaysayan ngan ini in may-ada ha kadam-an nga mga kultura.[8] Kadam-an han mga uripon ha pagkayana in uripon ha utang, labi na ha Salatan Asya, nga nagpapailarom tungod han utang han mga nangungutang, danay naabot pa bisan hin pipira nga henerasyon.[9] An human trafficiking in panguna nga gingagamit hin pagpipirit han mga kababayin-an ngan kabataan ngadto ha industriya han sex.[10]

Pinanbasaran[igliwat | edit source]