Borongan

Tikang ha Wikipedia
(Ginredirect tikang ha Syudad han Borongan)
Jump to navigation Jump to search
Syudad han Borongan
Tigaman Buhatan
Nahamutangan
Mapa han Eastern Samar nga nagpapakita kon hain nahimutang an Borongan.
Mapa han Eastern Samar nga nagpapakita kon hain nahimutang an Borongan.
Gobyerno
Rehiyon Sinirangan nga Kabisay-an (Rehiyon VIII)
Probinsya Eastern Samar
Distrito
Mga Baranggay 61 Barangay
Income Class: ikalima nga klase nga syudad
Alkalde/Mayor
Kahimo nga Syudad {{{kahimo nga syudad}}}
Pisikal nga mga karakteristika
Populasyon

     Total (2010)


69,297[1]

An Borongan usa nga syudad ha lalawigan o probinsya han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han Eastern Samar. Sumala han 2015 census, mayda ini populasyon nga 69,297 ka tawo[2]. An Borongan nahimumutang ha norte nga dapit han munisipalidad han San Julian, ha Sur nga dapit han munisipalidad han Maydolong; ngan ha weste nga dapit han Samar an Hinabanagan, Calbiga, Pinabacdao and Basey; ha sinirangan nga dapit han dagat Pasipiko.

Etimolohiya[3][igliwat | Igliwat an wikitext]

Bo-róng-gan an tama nga pag luwas, an ngaran nga Borongan kinuha tikang ha pulong "borong", nangangahulogan ha Waray-waray nga linggwahe "yamog" o fog. An bukiron nga lugar han Siyudad han Borongan inin na natatahuban han yamog o borong ngin mataghum ngan mauran nga mga panahon, ngan kaurugan mga kaagahon nga pangorason. Tungod hini nga kinaiya han lugar gin ngaran han mga pre-hispanic natives nga Borongan an lugar.

Tinikangan[igliwat | Igliwat an wikitext]

Han 1600 nga panahon, an Siyudad han Borongan in usa la nga guti-ay nga bungto nga an tawag Guiborongani.Nahimo ine tungod han mga relihiyuso nga mga misyunaryo ngan ginbuhat han mga Heswita didad han tuig 1604-1768,ngan han mga Fransiscodida han tuig 1768-1868.

Han Hunyo 21, 2007 an Borongan in nahimo nga pinaka syahan nga syudad han probinsya han Sinirangan Samar.[4]

Han Pebrero 5, 2007 nahimo nga balaod an Buhat han Republika 9394 (o Republic Act 9394) nga nagbabalhin han Borongan tikang hin bungto ngadto hin syudad. Ginratipika ini han mga bungtohanon dida hin plebisito nga ginhimo dida han Hunyo 20, 2007. Kondi, nawara an pagkasyudad hini upod hin 15 nga iba nga mga syudad, katapos han paghatag han Korte Suprema han Pilipinas hin petisyon nga gindara han Liga hin mga Syudad han Pilipinas, ngan nagdeklara nga an balaod nga naghimo hin syudad (RA 9394) nga nagtugot han bungto nga magin syudad, nga natalapas han Batakan-Balaod. An mga nasabi nga syudad, siring han korte, waray kuno makatuman han mga panginahanglanon agod magin syudad ini.[5]


Mga Barangay[igliwat | Igliwat an wikitext]

An Borongan ginbahin ngadto hin kaunman kag usa (61) nga mga baranggay.

  • Alang-alang
  • Amantacop
  • Ando
  • Balacdas
  • Balud
  • Banuyo
  • Baras
  • Bato
  • Bayobay
  • Benowangan
  • Bugas
  • Cabalagnan
  • Cabong
  • Cagbonga
  • Calico-an
  • Calingatngan
  • Campesao
  • can-abong
  • Can-aga
  • Camada
  • Canjaway
  • Canlaray
  • Canyopay
  • Divinubo
  • Hebacong
  • Hindang
  • Lalawigan
  • Libuton
  • Locsoon
  • Maybacong
  • Maypangdan
  • Pepelitan
  • Pinanag-an
  • Purok A (Poblacion)
  • Purok B (Pob.)
  • Purok C (Pob.)
  • Purok D1 (Pob.)
  • Purok D2 (Pob.)
  • Purok E (Pob.)
  • Purok F (Pob.)
  • Purok G (Pob.)
  • Purok H (Pob.)
  • Punta Maria
  • Sabang North
  • Sabang South
  • San Andres
  • San Gabriel
  • San Gregorio
  • San Jose
  • San Mateo
  • San Pablo
  • San Saturnino
  • Santa Fe
  • Siha
  • Songco
  • Sohutan
  • Suribao
  • Surok
  • Taboc
  • Tabunan
  • Tamoso

Mga Eskwelahan[6][igliwat | Igliwat an wikitext]

An Siyudad han Borongan inin mayada damo nga mga Eskwelahan tikang ha Elementarya ngada ha Kolihiyo, ngan mayada usa nga Unibersidad.

Elementarya nga mga Eskwelahan.[igliwat | Igliwat an wikitext]

Public Schools[igliwat | Igliwat an wikitext]

  • Ando Elementary School
  • Bato Elementary School
  • Balacdas Elementary School
  • Banuyo Elementary School
  • Baras Elementary School
  • Benowangan Elementary School
  • Bugas Elementary School
  • Cabalagnan Elementary School
  • Cabong Elementary School
  • Cagbonga Elementary School
  • Calingatngan Elementary School
  • Calico-an Elementary School
  • Camada Elementary School
  • Eugenio A. Abunda Sr. Elementary School
  • Canlaray Elementary School
  • Can-abong Elementary School
  • Canjaway Elementary School
  • Canyopay Elementary School
  • Divinubo Elementary School
  • Eugenio S. Daza Pilot Elementary School
  • Hebacong Elementary School
  • Hindang Elementary School
  • Ladders for Tomorrow Academy
  • Lalawigan Central Elementary School
  • Libuton Elementary School
  • Locso-on Elementary School
  • Maypangdan Elementary School
  • Pepelitan Elementary School
  • Pinanag-an Elementary School
  • Punta Maria Elementary School
  • Sabang Central Elementary School
  • San Gabriel Elementary School
  • San Gregorio Elementary School
  • San Jose Elementary School
  • San Mateo Elementary School
  • San Pablo Elementary School
  • San Saturnino Elementary School
  • Siha Elementary School
  • Sohutan Elementary School
  • Songco Elementary School
  • Sta. Fe Elementary School
  • Suribao Elementary School
  • Surok Elementary School
  • Taboc Elementary School
  • Tabunan Elementary School
  • Tamoso Elementary School

Private Schools[igliwat | Igliwat an wikitext]

  • Eastern Visayas International Montessori School
  • MSH Sisters Academy

Sekundarya nga Eskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]

Public Schools[igliwat | Igliwat an wikitext]

  • Benowangan National High School
  • Calingatngan National High School
  • Eastern Samar National Comprehensive High School
  • Lalawigan National High School
  • Maypangdan National High School
  • Sta. Fe National High School
  • Supt. Fidel E. Anacta Sr. Memorial High School
Private Schools[igliwat | Igliwat an wikitext]
  • Eastern Visayas International Montessori School
  • Saint Mary's College of Borongan (formerly Saint Joseph's College), High School Department
  • Seminario de Jesus Nazareno (exclusive high school for Boys )
  • MSH Sisters High School

Colleges[igliwat | Igliwat an wikitext]

  • Nativity of Our Lady College Seminary
  • Saint Mary's College (formerly Saint Joseph's College)
  • Our Lady of Mercy College

University[igliwat | Igliwat an wikitext]

Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]

Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]

Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]

Provincial seal han Sidlangan nga Samar
Mga Bungto han Eastern Samar
Arteche  · Balangiga  · Balangkayan  · Borongan  · Can-avid  · Dolores  · General MacArthur  · Giporlos  · Guiuan  · Hernani  · Jipapad  · Lawaan  · Llorente  · Maslog  · Maydolong  · Mercedes  · Oras  · Quinapondan  · Salcedo  · San Julian  · San Policarpo  · Sulat  · Taft