Yangon

Tikang ha Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Yangon

ရန်ကုန်မြို့

Rangoon
Palibot tipatuo tikang ha igbaw: Pagoda Shwedagon, paglantaw tikang ha kalangitan han butnga han Yangon, mga edipisyo tikang han kolonyal-nga-panahon ha daplin han Dalan Strand, an Karaweik ha Danaw Kandawgyi, Sule Pagoda, Labaw nga Hukmanan han Yangon
Palibot tipatuo tikang ha igbaw: Pagoda Shwedagon, paglantaw tikang ha kalangitan han butnga han Yangon, mga edipisyo tikang han kolonyal-nga-panahon ha daplin han Dalan Strand, an Karaweik ha Danaw Kandawgyi, Sule Pagoda, Labaw nga Hukmanan han Yangon
Bandira han Yangon
Bandira
Opisyal nga logo han Yangon
Yangon is located in Burma
Yangon
Yangon
Kahamutang han Yangon, Myanmar
Coordinates: 16°51′N 96°11′E / 16.850°N 96.183°E / 16.850; 96.183Mga koordinado: 16°51′N 96°11′E / 16.850°N 96.183°E / 16.850; 96.183
Nasod  Myanmar
Rehiyon  Yangon Region
Gin-ukyan c. 1028–1043 CE
Kagamhanan
 • Alkalde Maung Maung Soe
Langyab[1]
 • Urban 598.75 km2 (231.18 sq mi)
 • Metro 10,170 km2 (3,930 sq mi)
Molupyo (2014 Census)
 • Metro[2] 7,360,703
 • Metro nga densidad 720/km2 (1,900/sq mi)
 • Mga ethnisidad Bamar, Burmes nga mga Indyo, Chin, Rakhine, Mon, Karen, Shan, Kayah, Kachin
 • Religions Buddhismo 91%
Islam 4.7%
Kristyanidad 3.2%
Hinduismo 1.0%
Iba pa 0.1%
(Mga) Demonimo Yangonhanon
Zona hin oras MST (UTC+6:30)
(Mga) kodigo hin pagtawag 01
Pagrehistro hin sarakyan YGN
Websayt ycdc.gov.mm

An Yangon (Binirmano: ရန်ကုန်မြို့; MLCTS: rankun mrui.; pagluwás [jàɴɡòʊɴ mjo̰], ha literal 'Kataposán hin Pag-away'), nga kasanhi gintawag nga Rangoon o kundi man Rangún o Ranggún, amo an pamunuan han Yangon nga Rehiyon ngan an gidako-i nga syudad han Myanmar (nga kilalado gihapon nga Burma o Birmania). Nagsirbe an Yangon nga pamunuan o kapital han Myanmar tubtob han 2006, han pagbalhin han gobyerno militar han mga buhatonon hin pagdumara ngadto han gintukod-nga-syudad han Naypyidaw [nèpjìdɔ̀] ha butnga nga Myanmar.[3] Mayda 7 ka milyon nga molupyo an Yangon nga diin amo iní an gidamo-i hin molupyo nga syudad han Myanmar ngan pinaka-importante nga sentro hin komersyo.

An Yangon nakaparayaw nga aada dinhi an gidamoi nga mga gintukod nga edipisyo tikang han kolonyal-nga-panahon ha Timugan nga Asya,[4] mgan mayda ini nalain nga sawang tikang han panahon nga kolonyal nga urusahon nga aada pa nga waray mabungkag.[5] An sentro hin komersyo nga natikang han kolonyal-nga-panahon nahasentro palibot han Sule Pagoda, nga sinisiring nga mga 2,000 ka tuig na nga maiha.[6] An syudad amo gihapon an balay han gintabonan hin bulawan nga Pagoda Shwedagon – an pinakabaraan nga Buddhista nga pagoda han Myanmar. Nahamutang ha Yangon an mausoleo han kataposan nga Mughal nga Emperador, nga diin kinmadto hiyá katapos han pagpaiwas haiya katapos han Indyo nga Rebelyon han 1857.

An Yangon nag-aantos hin nagkukulang hin duro nga inprasturktura, labi na kun igkumpara ha iba nga mga dagko nga syudad ha Timugan nga Asya. Bisan man kun damo nga mga edipsyo nga pan-urukyan ngan pan-negosyo ginpan-ayad ha bug-os nga sawang han Yangon, an kadam-an nga mga bungto nga nagpapalibot han syudad nagpapabilin nga mga kablas ngan nagkukulang hin basiko nga inprasturktura.[7]

Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]

An ngaran nga "Yangon" (ရန်ကုန်) nakuhà tikang hin pagsumpay han Binirmano nga mga pulong yan (ရန်) nga nangangahulogan nga "mga kaaway" ngan koun (ကုန်), nga nangangahulogan nga "naubosan". An "yan" ngan "koun" nga gin-usá nga "yangon" literal nga nangangahulogan hin bug-os nga "naubosan hin mga kaaway" o kundi man "waray mga kaaway". Ini nga paghiusa hin mga pulong agsob gihapon nga ginhuhubad nga "Kataposán hin Pag-away".

An kolonyal nga ngaran han syudad nga "Rangoon", posible nakuha tikang han pag-Iningles han Arakanes nga pagluwás han "Yangon", nga [rɔ̀ɴɡʊ́ɴ].

Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]

  1. Ipakita an sayop: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named uncrd
  2. Census Report. The 2014 Myanmar Population and Housing Census. 2. Naypyitaw: Ministry of Immigration and Population. May 2015. p. 31. https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view. 
  3. "Burma's new capital stages parade". BBC News. 27 Marso 2006. Ginkuhà 3 Agosto 2006.
  4. Martin, Steven (30 Marsa 2004). "Burma maintains bygone buildings". BBC News. Ginkuhà 22 May 2006. Check date values in: |date= (help)
  5. "As Myanmar Modernizes, Architectural Gems Are Endangered". NPR. 4 Hunyo 2014. Ginkuhà 8 Abril 2017.
  6. De Thabrew, W. Vivian (11 March 2014). Buddhist Monuments And Temples of Myanmar And Thailand. AuthorHouse. ISBN 9781491896228. https://books.google.com/?id=qGg6AwAAQBAJ&pg=PA12&dq=sule+pagoda#v=onepage&q=sule%20pagoda&f=false. Retrieved 8 Abril 2017. 
  7. "Rapid migration and lack of cheap housing fuels Yangon slum growth". Myanmar Now. 27 Pebrero 2016. Ginkuhà 8 Abril 2017.