Bakterya

Tikang ha Wikipedia
Laktaw ngadto ha: paglayag, bilnga

An bakterya[1] amo an usa ka dako nga grupo hin tig-usa ka selula nga kagaw.

Bakterya
Scanning electron micrograph of Escherichia coli bacilli
Siyentipiko nga pagklasipika
Dominio: Bacteria
Phyla[2]

Actinobacteria (high-G+C)
Firmicutes (low-G+C)
Tenericutes (no wall)

Aquificae
Deinococcus-Thermus
FibrobacteresChlorobi/Bacteroidetes (FCB group)
Fusobacteria
Gemmatimonadetes
Nitrospirae
PlanctomycetesVerrucomicrobia/Chlamydiae (PVC group)
Proteobacteria
Spirochaetes
Synergistetes

  • Unknown / ungrouped

Acidobacteria
Chloroflexi
Chrysiogenetes
Cyanobacteria
Deferribacteres
Dictyoglomi
Thermodesulfobacteria
Thermotogae

Nasakop ini sin darako na domain san prokaryotic na mikroorganismo. Gamay ini ngan magkadurudilain an korte, sugad san sphere, rods ngan spiral. Usa ini san mga nauna na porma san kinabuhi sa kalibutan, ngan presente ini sa daramo na klase sin habitat. Naukoy ini sa baras, sa tubig, sa acidic hot spring, ngan radioactive waste,[3] ngan higlarum na parte san crust san Kalibutan. Nabubuhi liwat an bakterya na symbiotic ngan parasitic sa mga tanaman ngan hayop. Nabubuhi ini sira bisan sa mga manned spacecraft.[4]

An Ginikangan ngan Ebolusyon[igliwat | edit source]

An ninuno san mga moderno na bakterya amo an mga unicellular na microorganismo na mga una na mga porma san kinabuhi sa Kalibutan, 4 kabilyones katuig an nakakalabay. Sadton 3 kabilyones katuig an nakalabay, microscopic natanan na organismo, ngan an bakterya ngan an archaea an mga dominante na porma san kinabuhi.[5][6] Bisan kun may'ada sin fossil an bakterya, sugad san stromatolite, an kawara sin distinctive morphology san bakterya mao an rason na diri ini magamit san pag-eksaminar san kasaysayan san ebulosyun san bakterya, og ihap san edad san oras san pagtikang san partikular na specie san bakteria. Bisanpaman, an gene sequences pwede magamit san pag-reconstruct san phylogeny san bakterya, ngan sa mga pag'aram nagsusumat na an bakterya una na binulag tikang sa linyada san archaea/eukaryote.[7]

Mga kasarigan[igliwat | edit source]

  1. Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 28.
  2. Bacteria (eubacteria). Taxonomy Browser, US National Institute of Health. Ginkità dida han 10 September 2008.
  3. Fredrickson JK, Zachara JM, Balkwill DL, Kennedy D, Li SM, Kostandarithes HM, Daly MJ, Romine MF, Brockman FJ (2004). "Geomicrobiology of high-level nuclear waste-contaminated vadose sediments at the Hanford site, Washington state". Applied and Environmental Microbiology 70 (7): 4230–41. doi:10.1128/AEM.70.7.4230-4241.2004. PMC 444790. PMID 15240306. 
  4. http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2007/11may_locad3/
  5. Schopf JW (1994). "Disparate rates, differing fates: tempo and mode of evolution changed from the Precambrian to the Phanerozoic". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 91 (15): 6735–42. Bibcode:1994PNAS...91.6735S. doi:10.1073/pnas.91.15.6735. PMC 44277. PMID 8041691. 
  6. DeLong EF, Pace NR (2001). "Environmental diversity of bacteria and archaea". Syst Biol 50 (4): 470–8. doi:10.1080/106351501750435040. PMID 12116647. 
  7. Brown JR, Doolittle WF (1997). "Archaea and the prokaryote-to-eukaryote transition". Microbiology and Molecular Biology Reviews 61 (4): 456–502. PMC 232621. PMID 9409149.