Gustavus Adolphus han Sweden

Tikang ha Wikipedia
Laktaw ngadto ha: paglayag, bilnga
Hi Gustav II Adolf han Sweden

Hi Gustav II Adolf o Gustavo II Adolfo (Disyembre 9, 1594Nobyembre 6, 1632 O.S.), nga kilalado han ginLatinisar nga ngaran nga Gustavus (II) Adolphus ngan panalagsaon tawagon nga Gustavo Adolfo el Grande o Gustav Adolf nga Harangdon (ha Swedish: Gustav Adolf den store; ha Iningles: Gustav Adolf the Great), amo an Hadi han Sweden o Swesya tikang han 1611 tubtob han iya kamatayan ha batalya.

Hi Gustavo Adolfo natawo ha Stockholm ngan amo hiya an suhag nga anak ni Hadi Karl IX han Sweden han Vasa nga dinastiya ngan han iya ikaduha nga asawa nga hi Christina han Holstein-Gottorp. Naka-eredir hiya han trono ha edad han diesisyete han kamatay han iya amay han 1611, pati liwat in nagpinadayon nga sunod-sunod nga mga pag-awayan kon hin-o an masunod nga nahimo nga gyera han iya Polako nga patod nga hi Sigismundo han Polonya, nga dida han una nga mga pag-awayan han relihiyon ugsa han Katloan ka Tuig nga Gyera, napiritan pagbuhi han trono han Swesya ngadto han amay ni Gustavo.

Hin usa nga rondo hini nga pag-away hin dinastiya, ginsalakay niya an Livonia han 31 an iya edad, ngan amo ini an nagtikang han Polako-Swedish nga Gyera (1625–1629). Nakilalado an iya paghadi tungod han iya mga buhat ha pira ka tuig nga sunod, dida han pamuno hiya han pag-api han Sweden (1630) dida han nagpapadayon nga Katloan ka Tuig nga Gyera han pag-intervenir niya han tikapirde nga mga Protestante.

Na-asawa hiya kan Maria Eleonora han Brandenburg, an anak ni Juan Sigismundo, Elector han Brandenburg, ngan iya ginpili an Prusyano nga syudad han Elbing komo base han iya mga gi-os ha Alemanya. Namatay hiya dida han Pag-awayan han Lützen han 1632. An iya pag-api dida han Katloan ka Tuig nga Gyera nakahatag ha iya han agnay nga "Leon han Amihanan" o "Leon han Norte".

Kilalado hi Gustavo Adolfo nga makarit nga kumander militar. An iya taktika nga pag-integrar han kasundalohan, mangangabayo, artilyeriya, ngan mga logistics nakahatag ha iya han titulo nga "Amay han Moderno nga Pan-gyera". Mga sumurunod nga mga kumander nga nag-aram ngan nagrespeto kan Gustavo II Adolfo naglalakip kanda Napoleon I han Fransya ngan Carl von Clausewitz. An iya mga pagpadukwag ha siyensya militar amo an naghimo han Swesya nga dominante nga gahom ha Baltic nga rehiyon han sunod nga usa ka gatos ka tuig (kitaa Imperyo Swedish). Hiya la liwat an Swedish nga monarka nga gintawag nga "el Grande".