Kapitalismo

Tikang ha Wikipedia
Laktaw ngadto ha: paglayag, bilnga

Iton kapitalismo in uska sistema panekonomiya nga nakabase ha pribado nga pagtatag-iya han pamaagi hin produksyon ngan an paghimo hin mga papliton ngan serbisyo para ha ganansya. Mga makompetensya nga mga merkado, sweldado nga pagtrabaho, pagtirok hin kapital, lugaring nga pagburubalyo, ngan personal nga pananalapi in ginkokonsidera nga kapitalnon. Damo kalain iton kapitalismo, upod an laissez-faire, sagol-sagol nga mga ekonomiya, ngan kapitalismo han estado. Iton kapitalismo in ginkokonsidera nga gingagamit ha dirudilain nga makainagihanon nga mga kaso, nagkakairuibaiba han panahon, heyograpiya, politika, ngan kultura. Mayda kasahiran nga pagkasarabotan nga iton kapitalismo in naging dominante ha katundan nga kalibutan katima han pagkawara han piyudalismo.

Mga ekonomista, politikal nga ekonomista ngan historyano in nagkakamay-ada dirudilain nga panlantaw han panhunahuna han kapitalismo. Iton mga ekonomista in agsob nagduduon han kahilaroman kun diin iton punuan in waray kontrol ha mga merkado(laissez faire), sugad liwan han makahinungadanon han katungod han pagtatag-iya. Kasagaran nga mga politikal nga ekonomista in nagduduon hin pribado nga pagtatag-iya liwat, ha pagdugang ha pwersa nga relasyon, sweldad nga pagtrabaho, klase ngan pagkakaiba han kapitalismo komo uska makainagihanon nga paghimo. An kahilarom kun diin iton magkadirudilain nga mga merkado in talwas, sugad liwat han mga balaod nga nagsisiring kun ano iton pagtatag-iya nga pribado, in may kalabotan ha politika ngan polisiya. Kadam-an nga mga estado in may-ada sagol-sagol nga ekonomiya, nga natudlok ha dirudilaindilain nga kahilarom hin pagplano ngan duso-han-merkado nga mga elemento han kanan estado sistema panekonomiya. Pipira nga mga ideyolohista politikal in nagkakagawas nga nasuporta ha dirudilain nga mga klase hin kapitalismo, an pinakabantog amo an liberalismo han ekonomiya.

An kapitalismo in hinayhinay nga nagkalatan ha katundan nga kalibutan han ika-19 ngan ika-20 nga mga gatostuig.