Douglas MacArthur

Tikang ha Wikipedia
Laktaw ngadto ha: paglayag, bilnga
MacArthur Manila.jpg

Hi Douglas MacArthur (26 Enero 1880 – 5 Abril 1964) in us'ka Amerikano nga five-star (lima ka bituon) nga Heneral ngan Field Marshal han Pilipinas. Hiya an Chief of Staff of the United States Army dida han mga 1930 ngan nagdara hiya hin dako nga papel dida han Pacifico nga frente han Gyera Pankalibotan II. Nakakarawat hiya han Medal of Honor tungod han iya serbisyo ha kampanya ha Pilipinas, nga naghimo ha iya ngan han iya amay nga hi Arthur MacArthur, Jr., an syahan nga mag-amay ngan anak nga ginpremyohan han medalya. Hiya in usa hin lima la nga mga tawo nga nakasaka ngadto han ranggo hin pagka Heneral han Army dida han Army han Estados Unidos, ngan amo la hiya an tawo nga nagin field marshal ha Army han Pilipinas.

Nagtubo hiya hin militar nga pamilya didto han Daan nga Katundan ha Amerika. Hi MacArthur amo an valedictorian ha West Texas Military Academy, ngan an Syahan nga Kapitan ha United States Military Academy ha West Point, nga diin grinmadwar hiya nga igbaw han klase han 1903.. Dida han 1914 nga pag-okupar han Estados Unidos han Veracruz, nagbuhat hiya hin misyon hin rekonosimyento, ngan tungod hini ginnomiar hiya para han Medal of Honor. Han 1917, ginpasaka hiya tikang hin major ngadto hin koronel ngan nagin chief of staff han ika-42 nga (Rainbow) nga Division. Ha pag-awayan ha Katundan nga Frente han Gyera Pankalibotan I, inmabot hiya han ranggo hin brigadier nga heneral ngan ginnominar otro hin Medal of Honor ngan ginpremyohan han Distinguished Service Cross hin makaduha ngan han Silver Star hin makapito.

Tikang han 1919 tubtob 1922, nagsirbe hi MacArthur nga Superintendent han U.S. Military Academy ha West Point, nga diin nagprobar hiya hin pipira nga mga reporma. An iya sunod nga buruhaton didto ha Pilipinas, nga diin han 1924 hiya an responsable han paghunong han Motin han Philippine Scout. Han 1925, hiya nagin major-heneral ngan amo an gimanghuri nga major-heneral han Army. Nagsirbe hiya dida han korte-militar ni Brigadier-Heneral Billy Mitchell ngan hiya an mangulo han American Olympic Committee han 1928 nga Summer Olympics ha Amsterdam. Han 1930, hiya an nagin Chief of Staff of the United States Army. Hini nga papel, nahabulig hiya han pagpa-iwas han Bonus Army nga mga na-protesta tikang ha Washington, D.C. han 1932, ngan han pagtukod ngan pag-organisa han Civilian Conservation Corps. Nagretiro hiya tikang han U.S. Army han 1937 ngan nagin Paragsagdon nga Militar han Gobyerno han Mankomunidad han Pilipinas.

Ginpabalik hin aktibo nga duty hi MacArthur han 1941 komo kumander han United States Army Forces in the Far East. In magsunod-sunod nga mga desastre inmabot, pagtikang han kabungkag han ira puwersa ha kalangitan han 8 Disyembre 1941 ngan han pagsalakay ha Pilipinas han mga Hapones. An mga puwersa ni MacArthur napiritan pag-atras ngadto ha Bataan, nga diin nagpabilin hira tubtob han Abril 1942. Han Marso 1942, hi MacArthur, an iya pamilya ngan an iya staff binmiya han harani nga Purô han Corregidor hin mga PT boat ngan nagkalagiw ngadto ha Australia, nga diin hi MacArthur amo an nagin Supreme Commander, Southwest Pacific Area. Tungod han iya depensa han Pilipinas, ginpremyohan hiya han Medal of Honor. Katapos hin labaw duha ka tuig hin pag-awayan ha Pacifico, natuman niya in saad nga bumalik ha Pilipinas. Iya pormal nga ginkarawat an pagsurender han Hapon han 2 Septyembre 1945, didto han USS Missouri nga naka-ankla ha Tokoy Bay, ngan iya gindumara an pag-okupa han Hapon tikang 1945 tubtob 1951. Komo nagdudumara han Hapon, igindumara niya hin dago nga mga pagbag-o ha ekonomiya, politika ngan sosyudad. Namuno hiya han United Nations Command han Gyera ha Korea tubtob han pagtanggala ha iya tikang ha pagmando ni Mangulo Harry S. Truman han 11 Abril 1951. Ha urhe hiya an nagin Mangulo han Board han Remington Rand.