Mga Pahimatngon kanan Bagyo ha Pilipinas

Tikang ha Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Mga Pahimatngon kanan Bagyo han PAGASA[1][2]
Philippine Tropical Cyclone Wind Signals (TCWS)
Lebel han Pahimatngon Buot sidngon
TCWS #1 hangin nga maabot ha
30–60 km/h (20-37 mph)
ha sulod hin 36 ka oras
TCWS #2 hangin nga maabot ha
61–120 km/h (38–73 mph)
ha sulod hin 24 ka oras
TCWS #3 hangin nga maabot ha
121–170 km/h (74–105 mph)
ha sulod hin 18 ka oras
TCWS #4 hangin nga maabot ha
171–220 km/h (106–137 mph)
ha sulod hin 12 ka oras
TCWS #5 hangin nga sobra pa
ha 220 km/h (137 mph)
ha sulod hin 12 ka oras

An Mga Pahimatngon kanan Bagyo ha Pilipinas, o kun Philippine Tropical Cyclone Wind Signals (TCWS) ha Iningles (Filipino: Mga Babala ng Bagyo sa Pilipinas), in usa nga pampubliko nga sistema hin pagpahimatngon nga ginhimo han Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (PAGASA) basi gamiton ha takna hin mga bagyo ha Pilipinas.[3]

Iginsusubay an TCWS ha pinakamakusog nga paghuyop han hangin durot han bagyo nga ginlalauman nga aabaton ha usa nga lugar ha sulod hin pira ka oras, depende han kaharayo han sentro han bagyo tikang hiton nga lugar ug han kamadagmit han gios han bagyo. Ha kada lebel han TCWS, iginlalaygay liwat han PAGASA an ginlalauman nga mga epekto han bagyo ngada ha mga tawo ug lugar nga hintutungdan hini, an mga posible nga destroso ha imprastraktura ug agrikultura, ngan an kahimtang han kadagatan o han mga lugar ha gilid hit dagat.

An TCWS in ginagamit kaparte han Notisya han Pagdaguraot han Panahon, o kun Severe Weather Bulletin (SWB), nga iginpapasamwak han PAGASA kada 3-12 ka oras.[4] Ha kada pagpasamwak han TCWS, posible igpailarom han PAGASA an usa nga lugar ha mas hitaas nga lebel han TCWS o mag-ísa hin TCWS ha dugang pa nga mga lugar kun magtikahirani na an bagyo o kun magtikakusog pa ini. Tikang han tuig 2015, an TCWS in nakumpuner hin lima (5) ka lebel hin pagpahimatngon—TCWS #1, TCWS #2, TCWS #3, TCWS #4, ug TCWS #5—nga agsob tawagon ha Iningles nga pulong nga signal (Signal #1, #2...).

Kaàgi han mga pagpahimatngon kanan bagyo ha Pilipinas[igliwat | Igliwat an wikitext]

An Dàan nga Sistema hin Pagpahimatngon
kanan Bagyo han PAGASA (1997-2015)[5]
Old Philippine Tropical Cyclone Warning Signals (TCWS)
Lebel han Pahimatngon Buot sidngon
TCWS #1 hangin nga maabot ha
30–60 km/h (20-37 mph)
ha sulod hin 36 ka oras
TCWS #2 hangin nga maabot ha
61–100 km/h (38–62 mph)
ha sulod hin 24 ka oras
TCWS #3 hangin nga maabot ha
101-185 km/h (63–115 mph)
ha sulod hin 18 ka oras
TCWS #4 hangin nga sobra
pa ha 185 km/h (115 mph)
ha sulod hin 12 ka oras

An pinakauna nga sistema hin pagpahimatngon kanan bagyo ha Pilipinas in ginhimo han PAGASA hadton dekada '50, han ginngangaranan pa an PAGASA nga Philippine Weather Bureau. An pagpahimatngon kanan bagyo hini nga mga tuig in nakumpuner pa hin napulo nga lebel (#1 tubtob #10) ug agsob igpasamwak ha mga paragdagat.[6] Nagamit gihapon hadto an mga sakayan o barko hin mga biswal nga paagi hin pagsukol han hangin ug pagpahimatngon hin maraot nga panahon, sugad hin mga tela nga apa o silindro, o hin mga sugâ nga busag ug pula kun gab-i.

Pag-abot han dekada ‘70, gin-ibanan han PAGASA an kadamo han lebel han pagpahimatngon ug naghimo hin TCWS nga nakumpuner hin tulo (3) ka lebel, sumala han kanan World Meteorological Organization (WMO) klasipikasyon hin mga bagyo subay han 10-minutos nga kakusgon han hangin (maximum sustained winds)[7]: TCWS #1 para ha mga tropical depression, an pinakamaluya nga klase hin bagyo (ubos ha 63 kilometros per hora), TCWS #2 para ha mga tropical storm (64 - 117 kilometros per hora), ug TCWS #3 para ha mga taypun/typhoon, an magkusog nga bagyo (118 kilometros per hora ug labaw pa).

Aerial view han Guiuan, Sinirangan Bisayas kataliwan han paglasurbo han Bagyo Yolanda han 2013

Tungod nga mayda mga taypun han Kalawdan Pacifico nga sobra hin kusog, ginbag-o ngahaw han PAGASA hadton 1997 an TCWS pinaagi hin pagdugang hin usa pa nga lebel hin pagpahimatngon (TCWS #4) ug hin mga iskala hin oras ha kada lebel. Ini nga upatay nga sistema hin pahimatngon an ginamit na han PAGASA ha sumunod nga 18 ka tuig.

Kataliwan han grabe nga destroso durot han supertaypun nga Yolanda (internasyunal nga ngaran: Haiyan) hadton 2013, nasabtan nga an TCWS #4 in dire pa sadang para ha mga sobra kakusog nga mga bagyo. Tungod hini, iginpasamwak han PAGASA hadton Mayo 2015 an ira opisyal nga klasipikasyon han mga bagyo (tropical depression, tropical storm, severe tropical storm, taypun, ug supertyphoon/supertaypun/superbagyo) ngan nagdugang hin TCWS #5 ngada han bag-o nga sistema hin pagpahimatngon[8][9][10] nga amo na an ginagamit hangtod yana. Ha siyahan nga higayon, igin-ìsa han PAGASA hadton Oktobre 2016 an TCWS #5 ha mga probinsya han Cagayan, Isabela, Kalinga, Apayao, Ilocos Norte, ug ha amihanan nga bahin han Abra han paglasurbo han supertaypun nga Lawin (internasyunal nga ngaran: Haima) ha Luzon.

Hadton tuig 2019, ginbag-o han PAGASA an ngaran han TCWS tikang han "Tropical Cyclone Warning Signal" ngadto hin "Tropical Cyclone Wind Signal," komo pagpakita nga ini nga sistema hin pagpahimatngon in nakabase han kakusgon han hangin hin usa nga bagyo.[11]

Katuyuanan ug paagi han pagpasamwak[igliwat | Igliwat an wikitext]

An TCWS ha usa nga flier nga iginmantala han PAGASA

Kilala an Pilipinas komo usa nga nasud nga delikado kaupay ha mga bagyo tungod han lokasyon hini ha sapit han Kalawdan Pacifico kun diin agsob mahimugso ini nga mga bagyo. An TCWS in ginhimo han PAGASA basi magserbi nga usa nga pagpahimatngon ha mga Pilipino han ginlalauman o tiarabot nga mga kahimtang han panahon ug han mga posible nga destroso o katalagman durot han bagyo samtang nagtitikahirani na ini nga tuna ngan kun aada na mismo ini paglalasurbo ha tuna.[12]

Nagtitikang an paggamit han TCWS kun mayda usa nga bagyo nga nahimugso ha sulod han Philippine Area of Responsibility (PAR) o kun mayda bagyo tikang ha lain nga parte han Kalawdan Pacifico nga sumulod han PAR. An PAR in usa nga parte han Kalawdan Pacifico ha palibot han kapuropud-an han Pilipinas nga nagseserbi nga sakop han mga meteorolohikal nga obserbasyon han PAGASA.[13] Kahimugso o pagsulod hin usa nga bagyo ha PAR, nagtitikang pagpasamwak an PAGASA hin usa nga Notisya han Pagdaguraot han Panahon, o kun Severe Weather Bulletin (SWB), kun diin iginlalaygay an presente nga lokasyon, kakusgon, ug gios hin usa nga bagyo.

An una nga paypay hin usa nga Severe Weather Bulletin han PAGASA kanan Bagyo Urduja (internasyunal nga ngaran: Kai-tak). Makikita an mga probinsya nga nahiilarum ha TCWS #2 ha ubos nga bahin han paypay.

Kun nahisasabtan ha pagbabana-bana nga makakaapekto na an usa bagyo ha bisan diin nga katunaan han Pilipinas, idudugang na han PAGASA an TCWS dida han kabug-osan nga notisya sulod han SWB (kitaa an ladawan ha to-o). Pinroprobinsya an pag-ìsa han TCWS—nakalista ha sulod han SWB an tanan nga mga probinsya nga nahipapailarom ha usa ka lebel han TCWS. An pagpasamwak han SWB ug han TCWS in aada ha kada 3-12 ka oras,[14] depende han:

  • kakusgon han bagyo,
  • kahaluag han bagyo (han sirkulasyon o nasasakupan han hangin),
  • direksyon ug kamadagmit han paggios han bagyo.

Ngan tungod nga usa ini nga pahimatngon, dire buot sidngon nga aabaton dayon ha usa ka lugar an mga kondisyones nga iginlalaygay han lebel han TCWS nga nakaìsa ha ira.[15] Amo gihapon nga an kada lebel han TCWS in mayda nakaalutagar nga iskala hin oras nga gintatawag han PAGASA nga lead time. An lead time amo an kamaiha han oras nga kun diin ha sakob hini nga mga orasa ginlalauman an pag-abot han mga kondisyones nga igin-aasoy ha usa ka TCWS. Pananglitan, kun an usa ka probinsya in nahipailarom ha TCWS #1, mayda nira 36 ka oras nga lead time. Buot sidngon, ha sulod pa hin 36 ka oras aabaton hini nga probinsya an maraot nga panahon nga ignlalaygay hini nga lebel, amo nga mayda pa nira 36 ka oras nga pwede gamiton komo pangandaman kontra han bagyo.

Tungod man gihapon nga padayon an paggios ug pagbag-o han kakusgon hin usa nga bagyo, mahihimo han PAGASA nga magdugang pa hin mga probinsya nga igpapailarum ha TCWS, pagpasabot nga damo pa nga lugar an posible maapektuhan han tiarabot nga bagyo. Mahihimo gihap nira nga ha usa ka lugar an:[16]

  • mag-ìsa hin mas hitaas pa nga lebel han TCWS (upgrade)
  • mag-ìsa hin mas habubo pa nga lebel han TCWS (downgrade)
  • bawi-on an naka-ìsa nga TCWS (lift)
Mapa han mga lugar has Luzon nga iginpailarum ha TCWS #1 tubtob TCWS #4 hadton paglasurbo han Bagyo Ompong (internasyunal nga ngaran: Mangkhut)

Kun natikakusog o natikahirani an bagyo, an TCWS #1 ha usa ka lugar in puydi ig-upgrade o liwanan hin TCWS #2, an TCWS #2 in puydi ig-upgrade hin TCWS #3, tubtob nga umabot ha TCWS #5 kun aada na ha supertaypun nga lebel an bagyo. Kun natikaluya o napahirayo na an usa nga bagyo, ginbubuhat an pag-downgrade hin TCWS nga kabaliktaran han pag-upgrade. Kun madagmit kaupay an pagkapahirayo, pagluya, o pagdisipar hin usa nga bagyo, pwede lumaktaw an PAGASA hin mga lebel ha pag-downgrade hin TCWS (pananglitan: tikang TCWS #3 ngadto diretso ha TCWS #1) o mag-lift/magtanggal hin usa o tanan nga naka-ìsa nga TCWS (pananglitan: babawi-on an tanan nga TCWS #1 ug TCWS #2).

Ha kadugangan, an lead time ha usa ka lebel han TCWS in mahigagamitan la kun iton nga lebel in igin-ìsa ha siyahan pala nga higayon ha usa ka lugar. Ha mga masunod nga SWB, kun an TCWS ha usa ka probinsya in waray pa ig-upgrade, ig-downgrade o ig-lift, diretso na nga mas halipot an lead time nga pagbabasaran, sugad kun aada la gihapon ha TCWS #1 an usa ka probinsya subay han sumunod nga SWB. Posible ini kun, pananglitan, waray pag-bago an kakusgon han bagyo samtang natikahirani ini ha tuna.

An lima nga Tropical Cyclone Wind Signals (TCWS)[igliwat | Igliwat an wikitext]

An masunod amo an mga detalye han kanan PAGASA mga pahimatngon kanan bagyo, nga gin-implementar tikang han Mayo 2015.[17][18]

Tropical Cyclone Wind Signal #1[igliwat | Igliwat an wikitext]

Tropical Cyclone Wind Signal #1
Kabug-usan nga epekto Pananglitan
Waray o gutiay la
nga danyos
[19]
Josie (WPac) 2018-07-22 0220Z.jpgBagyo Josie (13W) han 2018 ha amihanan han Luzon

An TCWS #1 in nagpapasabot nga ha sulod hin lead time nga 36 ka oras (1 ka adlaw ug 12 ka oras), aabaton in kakusgon hin hangin nga maabot ha 30-60 kilometros per hora, ug an pagbalud han apektado nga kalalawdan in maabot ha 1.25-4.0 ka metros.

Nagagamit an TCWS #1 para ha mga tropical depression (≤ 61 km/h), an pinakamaluya nga klase hin bagyo.

Mga posible nga epekto:

  • Gutiay ngadto hin durodamo nga danyos ha magluya nga estruktura
  • Waray o gutiayay la nga danyos ha mga mabakod nga estruktura
  • Gutiay nga danyos ha mga kabablayan nga himo ha magaan nga mga materyales o ha mga temporaryo nga estruktura
  • Durodamo nga tanom hin saging an magkakikiling, may pipirahay nga magkakatutumba, ug magkaruruba an mga dahon
  • Pwede magkababagri in mga sanga hin mga gutiay nga puno
  • Dako nga danyos ha mga tanom nga paray nga namumukadkad pala

Tropical Cyclone Wind Signal #2[igliwat | Igliwat an wikitext]

An TCWS #2 in nagpapasabot nga ha sulod hin lead time nga 24 ka oras (1 ka adlaw), aabaton in kakusgon hin hangin nga maabot ha 61-120 kilometros per hora. An pagbalud ha kalalawdan in maabot ha 4.1-14.0 ka metros ug posible na an pagkaada hin dulok (storm surge) ha mga apektado nga kabaybayonan.

Tropical Cyclone Wind Signal #2
Kabug-usan nga epekto Pananglitan
Gutiay ngadto hin
durodamo nga danyos
[20]
Kai-tak 2017-12-16 0500Z.jpgBagyo Urduja (Kai-tak) han 2017 ha Sinirangan Bisayas

Kasagaran nga nagagamit an TCWS #2 ha mga tropical storm (62–88 km/h) ug severe tropical storm (89–117 km/h) ngan panalagsaon ha mga taypun nga tubtob la ha 120 kilometros per hora an kakusgon han hangin.

Mga posible nga epekto:

  • Gutiay ngadto hin durodamo nga danyos ha magluya nga estruktura
  • Gutiayay ngadto hin gutiay nga danyos ha sakto la nga magbakod nga mga estruktura
  • Waray o gutiayay la nga danyos ha mga mabakod nga estruktura
  • Durodamo nga danyos ha mga kabablayan nga himo ha magaan nga mga materyales, ha mga temporaryo nga estruktura, ug ha mga mag-iha ug ruba na nga mga estruktura
  • May pipirahay nga mag-iha na nga sim an magpapalapaka o hipapalid
  • May pipirahay nga poste hin kuryente (himo hin kahoy, o mag-iha na) in magkakikiling o magkakatutumba
  • May pipirahay nga pagkaruba ha mga billboard ug mga tigaman nga dire maupay an kahimo
  • Kadak-an nga mga tanom hin saging ngan pipirahay nga mga puno hin mangga, ipil-ipil, ug kapareho nga mga klase hin puno an magkakababagri o magkakatutumba
  • May mga kalubian an magkakikiling, ug may pipirahay nga magkakababagri
  • Posible nga dako nga danyos ha mga tanom nga paray ug mais
  • Durodamo nga danyos ha mga kahoy-kahoy, ug may pipirahay nga mga madahon nga puno an magkakatutumba

Tropical Cyclone Wind Signal #3[igliwat | Igliwat an wikitext]

An TCWS #3 in nagpapasabot nga ha sulod hin lead time nga 18 ka oras, aabaton in kakusgon hin hangin nga maabot ha 121-170 kilometros per hora. An pagbalud ha kalalawdan in masobra pa ha 14.0 ka metros ug posible an pagkaada hin dulok ha mga apektado nga kabaybayonan.

Tropical Cyclone Wind Signal #3
Kabug-usan nga epekto Pananglitan
Durodamo ngadto hin
dako nga danyos
[21]
Melor 2015-12-14 0215Z.jpgBagyo Nona (Melor) han 2015 ha Sinirangan Bisayas

Tikang ha TCWS #3 ngadto TCWS #4, nagpapasabot na an TCWS nga an kakusgon hin hangin in kanan usa na nga taypun nga sobra na ha 120 kilometros per hora.

Mga posible nga epekto:

  • Dako nga danyos ha magluya nga estruktura
  • Durodamo nga danyos ha sakto la nga magbakod nga mga estruktura
  • Gutiay nga danyos ha mga mabakod nga estruktura
  • Nagtitikadako nga danyos ha mga kabablayan nga himo ha magaan nga mga materyales, ha mga temporaryo nga estruktura, ug ha mga mag-iha ug ruba na nga mga estruktura
  • Magkakapapalid an atop han:
    • mga magburobakod nga kabablayan (himo ha kahoy, halo nga kahoy ug concrete hollow blocks, ug mga sim)
    • mga bodega o kamalig
  • Haros tanan nga kasagingan in magkakatutumba, may durodamo nga mga dagko nga puno (acacia, mangga, ngbp.) an magkakababagri o magkakagagab-ot
  • An mga dwarf-type o hybrid nga kalubian in magkakikiling o magkakatutumba
  • Dako nga danyos ha mga kahoy-kahoy ug mga madahon nga puno

Tropical Cyclone Wind Signal #4[igliwat | Igliwat an wikitext]

Tropical Cyclone Wind Signal #4
Kabug-usan nga epekto Pananglitan
Dako ngadto hin
sobra kadako nga danyos
[22]
Mangkhut 2018-09-12 0150Z.pngBagyo Ompong (Mangkhut) han 2018 ugsa mag-landfall ha Cagayan

An TCWS #4 in nagpapasabot nga ha sulod hin lead time nga 12 ka oras, aabaton in kakusgon hin hangin nga maabot ha 171-220 kilometros per hora. An pagbalud ha kalalawdan in masobra pa ha 14.0 ka metros ug posible an pagkaada hin dulok ha mga apektado nga kabaybayonan nga maabot hin 2-3 ka metros an kahitaas.

Mga posible nga epekto:

  • Sobra ka dako nga danyos ha magluya nga estruktura
  • Dako nga danyos ha sakto la nga magbakod nga mga estruktura
  • Durodamo nga danyos ha mga mabakod nga estruktura
  • 75% han mga kabablayan nga himo ha magaan nga mga materyales in magkakaruruba; gidako-i nga destroso ha mga atop
  • Magkakapapalid an atop han mga magburobakod nga kabablayan; may pipirahay nga pader nga magkakarurumpag; dako nga destroso ha mga purtahan ug bintana
  • May pipirahay nga mag-upay nga kabablayan nga magkakaruruba
  • Magkakapapalid an tanan nga billboards o tigaman
  • Haros maubos an bug-os nga tanaman hin saging
  • Damo nga puno hin mangga, ipil-ipil, ug mga kapareho nga klase hin puno an magkababagri o makakatutumba
  • Dako nga danyos ha mga paray, mais, ug mga tanaman hin lubi

Tropical Cyclone Wind Signal #5[igliwat | Igliwat an wikitext]

Tropical Cyclone Wind Signal #5
Kabug-usan nga epekto Pananglitan
Gidadako-i ug hiluag
nga sakop hin danyos
[23]
Haima 2016-10-19 0340Z.pngSuperbagyo Lawin (Haima) han 2016 ugsa mag-landfall ha Luzon

An TCWS #5 in nagpapasabot nga ha sulod hin lead time nga 12 ka oras, aabaton na an kakusgon hin usa nga supertyphoon / superbagyo, an pinakamakusog nga klase hin bagyo, nga may hangin nga sobra pa ha 220 kilometros per hora. An pagbalud ha kalalawdan in masobra pa ha 14.0 ka metros ug posible an pagkaada hin dulok ha mga apektado nga kabaybayonan nga maabot hin sobra 3 ka metros an kahitaas.

Mga posible nga epekto:

  • Gidadako-i nga danyos ha magluya nga estruktura
  • Sobra ka dako nga danyos ha sakto la nga magbakod nga mga estruktura
  • Dako nga danyos ha magbakod nga estruktura
  • Dako nga danyos ha mga kabablayan; grabe nga pagkaruba han mga purtahan ug bintana
  • Dako nga danyos ha serbisyo han komunikasyon ug kuryente
  • Ubos nga magkakaruruba an mga tanaman hin saging
  • Damo nga mga puno ug kalubian and magkakababagri, magkakatutumba, o magkakatatanggalan hin dahon
  • Pipirahay nala nga mga tanom ug puno an mahisasalin

Mga kritisismo[igliwat | Igliwat an wikitext]

Bagyo Usman (35W)[igliwat | Igliwat an wikitext]

Ladawan ha satellite han Bagyo Usman

Kataliwan han paglasurbo han Bagyo Usman (internasyunal nga tatak: 35W) hadton 2018, nakakarawat hin kritisismo an PAGASA mahitungod han ira pag-downgrade kan Usman nga usa nala nga low pressure area (maluya nga pagdaguraot han panahon) ug han pagtanggal han tanan nga mga TCWS #1 nga naka-ìsa ha mga probinsya nga apektado han bagyo. Iginduduso han mga kritisismo nga an pagtanggal han TCWS #1 ug han pag-downgrade kan Usman an nagkawsa han kalipàt ngan pagin kampante han mga tawo, ngan nagdurot naman han dako nga ihap han mga inawatan han ira kinabuhi tungod han pag-uran ug babaha nga dara han bagyo.[24]

Iginklaro naman han PAGASA nga an pagtanggal han TCWS ug an pag-downgrade hin usa nga bagyo in dire nangangahulugan nga hirayo na ha katalagman an mga apektado nga katawhan.[25] Tungod nga kakusgon han hangin an ginbabasaran han TCWS, waray kalabutan ini ngada han kadamo han uran nga dara han bagyo. Ginsumat gihapon han PAGASA nga naghatag man gihapon an ira pamuhatan hin kaangayan nga mga pahimatngon (sugad hin Heavy Rainfall Warning) mahitungod han kadamo han uran nga dara han Bagyo Usman.

Kitaa liwat[igliwat | Igliwat an wikitext]

Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]

  1. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Public Storm Warning Signal". PAGASA.
  2. Esperanza O. Cayanan (July 20, 2015). "The Philippines modified its Tropical Cyclone Warning System" (PDF). World Meteorological Organization (WMO).
  3. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Public Storm Warning Signal". PAGASA.
  4. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (October 26, 2018). "Public Weather Forecast Issued at 4:00 AM October 26, 2018". PAGASA.
  5. Esperanza O. Cayanan (July 20, 2015). "The Philippines modified its Tropical Cyclone Warning System" (PDF). World Meteorological Organization (WMO).
  6. Esperanza O. Cayanan (July 20, 2015). "The Philippines modified its Tropical Cyclone Warning System" (PDF). World Meteorological Organization (WMO).
  7. Esperanza O. Cayanan (July 20, 2015). "The Philippines modified its Tropical Cyclone Warning System" (PDF). World Meteorological Organization (WMO).
  8. "Must know: How destructive is storm signal number 5?". ABS-CBN News. Oct 19 2016. Check date values in: |date= (help)
  9. Gwen de la Cruz (May 21, 2015). "PAGASA adds Storm Signal No. 5 to storm warning system". Rappler.
  10. Erika Sauler (May 21, 2015). "Pagasa adds storm signal No. 5 for supertyphoons". Philippine Daily Inquirer.
  11. Acor Arceo (December 3, 2019). "Why is it now called tropical cyclone 'wind' – and not 'warning' – signals?". Rappler.
  12. PAGASA. "The Philippine Public Storm Warning Signals". Official Gazette of the Republic of the Philippines.
  13. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA). "Frequently Asked Questions (FAQ) / Trivia". PAGASA.
  14. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (October 26, 2018). "Public Weather Forecast Issued at 4:00 AM October 26, 2018". PAGASA.
  15. "FAST FACTS: Tropical cyclones, rainfall advisories". Rappler. September 22, 2017.
  16. Esperanza O. Cayanan (July 20, 2015). "The Philippines modified its Tropical Cyclone Warning System" (PDF). World Meteorological Organization (WMO).
  17. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Public Storm Warning Signal". PAGASA.
  18. "Must know: How destructive is storm signal number 5?". ABS-CBN News. Oct 19 2016. Check date values in: |date= (help)
  19. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Payong PAGASA: Tropical Cyclone Warning Signal (flier)". PAGASA.
  20. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Payong PAGASA: Tropical Cyclone Warning Signal (flier)". PAGASA.
  21. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Payong PAGASA: Tropical Cyclone Warning Signal (flier)". PAGASA.
  22. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Payong PAGASA: Tropical Cyclone Warning Signal (flier)". PAGASA.
  23. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) (May 2015). "Payong PAGASA: Tropical Cyclone Warning Signal (flier)". PAGASA.
  24. "PAGASA denies it gave wrong 'Usman' forecasts". PhilStar. January 17, 2019.
  25. "PAGASA: No wrong forecast for Tropical Depression Usman". Rappler. January 16, 2019.

Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]